Historia Związku

hist1

W czerwcu 1908 r. we Lwowie powstała tajna organizacja paramilitarna - Związek Walki CzynnejCelem jej było przygotowanie organizacyjne i materialne przyszłego powstania zbrojnego zdolnego do wywalczenia niepodległości dla Polski. Ponieważ liczba zwolenników tego kierunku działań rosła, postanowiono to ująć w formę legalnej organizacji.

W ten sposób powstały w r.1910 we Lwowie “Związek Strzelecki”, w Krakowie “Strzelec”, a w obu tych miastach “Drużyny Strzeleckie”. Organizacje te zakładały w całej Polsce oddziały, w Galicji jawne, w zaborze rosyjskim i później pruskim – tajne. Austria bowiem, w przewidywaniu wojny z Rosją, popierała ruch strzelecki, mogący stać się w jej ręku pierwszorzędnym atutem politycznym, nie pozbawionym jednocześnie wartości militarnej. Piłsudski doskonale zdaje sobie sprawę z tego zagrożenia i od początku podejmuje działania organizacyjne i szkoleniowe, by tak się nie stało.

Od 1911 r. oddziały takie powstają wszędzie na obczyźnie, gdzie tylko istnieją środowiska polskie . Powstają instrukcje i regulaminy wojskowe polskie, szkoły oficerskie i podoficerskie, zaczyna wychodzić czasopismo wojskowe “Strzelec”.

 

 

Od 1912 roku w zaborze austriackim, strzeleckie kompanie i bataliony maszerują na ćwiczenia w  swoich mundurach i z bronią; w Kongresówce  odbywają się zbiórki i ćwiczenia skrycie po lasach,  wykłady zaś małymi grupkami w mieszkaniach  prywatnych. Tym właśnie sposobem, były  przygotowywane przyszłe kadry Wojska Polskiego do walki z zaborcami naszych ziem, poprzez szkolenie  wojskowe młodzieży od szczebla rekruckiego do  oficerskiego.

“Strzelcy” rekrutowali się z różnych  środowisk. Obok studentów, uczniów i młodej  inteligencji, stawali do szeregów robotnicy,  rzemieślnicy i chłopi. Wszystkich łączyły cechy:  ofiarność, karność i koleżeństwo.

W czerwcu 1912  roku stanowisko Komendanta Głównego, “Rada  Oficerska” powierzyła Józefowi Piłsudskiemu.  Doniosłość tej chwili i tego wyboru dla tych, którzy mieli zaszczyt pierwsi stanąć pod jego rozkazami zapadła głęboko w serca i umysły. Józef Piłsudski dla innych mógł być brygadierem, generałem, marszałkiem, ministrem, Naczelnikiem Państwa; dla tych, którzy go Komendantem obrali w r. 1912, pozostał Komendantem na całe życie.

 

hist3
hist2

W przeddzień wybuchu I-ej wojny światowej, według raportów z marca 1914r. Związki Strzeleckie liczyły 6 i pół tysiąca a Drużyny Strzeleckie 4 tysiące przeszkolonych żołnierzy , co w sumie dawało dziesięciotysięczną znakomitą kadrę.

J.Piłsudski, wykorzystał okazję rozpoczęcia walki pomiędzy naszymi okupantami, mobilizacja “Strzelców” przeprowadzona została w nocy z 1-go na 2-go sierpnia 1914r.w Krakowie.

6 sierpnia z krakowskich “Oleandrów”, nastąpił wymarsz I Kompanii Kadrowej, która przekroczyła granicę zaboru rosyjskiego i rozpoczęła długi i trudny marsz do niepodległości. Marsz zapoczątkowało 144 członków Związku Strzeleckiego i Polskich Drużyn Strzeleckich. Drużyny Strzeleckie stworzone były przez środowiska narodowo-niepodległościowe, które jednak zerwały z R.Dmowskim i połączyły się ze “Strzelcami”, dając początek Wojsku Polskiemu po długich latach niewoli.

Po I Wojnie Światowej powstał Związek Strzelecki, który nawiązywał do tradycji z lat 1910-1914. Zrzeszał pozaszkolną, przedpoborową młodzież, głównie wiejską i rzemieślniczą. Prowadził działalność w zakresie wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego. Podlegał Ministerstwu Spraw Wojskowych. Należał do Polskich Związków Sportowych. Ściśle związany z obozem J. Piłsudskiego.

Terytorialna struktura organizacyjna Związku Strzeleckiego, odpowiadała wojskowo-administracyjnemu podziałowi państwa. W 1939 ZS liczył ok. 500 tys. członków, którzy w czasie “kampanii wrześniowej 1939″, wykonywali zadania zlecone przez władze wojskowe.

Po drugiej wojnie światowej, Związek Strzelecki został rozwiązany a ponowna reaktywacja nastąpiła w roku 1990. Od tego czasu ZS Strzelec prowadzi działalność edukacyjno-obronną, wychowując młodzież w duchu patriotyzmu.

”Dobro i pomyślność Rzeczypospolitej Polskiej
jest pierwszym i najwyższym prawem strzeleckim.”

 

Nasi partnerzy:

W naszym Serwisie używamy plików cookies. Korzystając dalej z Serwisu, wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies zgodnie z Polityką prywatności. Wyrażenie zgody jest dobrowolne, w każdej chwili można ją cofnąć poprzez zmianę ustawień dotyczących plików „cookies” w używanej przeglądarce internetowej. Kliknij „Akceptuję”, aby ta informacja nie wyświetlała się więcej.